Saugat Raj Timilsina

  डिजिटल हस्ताक्षरको प्रयोग गरी पदबहाली गर्दै सञ्चार तथा सूचना प्रबिधि मन्त्री ज्ञानेन्द्र बहादुर कार्की सजिलो भाषामा भन्नुपर्दा हस्तलिखित हस्ताक्षर, छापको डिजिटल रुप नै डिजिटल हस्ताक्षर हो । डिजिटल हस्ताक्षरले पौराणिक हस्ताक्षर, छाप जस्तो व्यक्तिको पहिचानका साथै सूचना प्रविधिको प्रयोग गरी सूचना, पत्र, संवेदनशिल सन्देश वडा डिजिटल सामाग्री पठाउने क्रममा बिचमा कुनै छेडखानी नहोस्, गोपनियता कायम होस् भनी यसको प्रयोग हुने गरेको छ । विद्युतिय शासनमा सेवाको सम्पुर्ण चरण विद्युतिय रुपमा प्रवाह हुने भएकाले विद्युतिय शासनमा अघी बढेका सम्पुर्ण राष्ट्रमा डिजिटल हस्ताक्षरको कुनै न कुनै रुपमा प्रयोग भईरहेको छ । कसरी काम गर्छ त डिजिटल हस्ताक्षरले कुनै पनि व्यक्ति/संस्थाले डिजिटल हस्ताक्षर प्रयोग गर्नुपर्ने भएमा एक इजाजदप्राप्त निकायद्वारा दोश्रो व्यक्ति/संस्थाको लागी जारी गरिएको सार्वजनिक साँचो (Public Key) जुन सार्वजनिक रुपमा जो कोहीले पाउन सक्छन् त्यसको प्रयोग गरी सूचना, सन्देश वा डिजिटल सामग्रीलाई ईन्क्रिप्ट (Encrypt) गर्छ । यसरी ईनक्रिप्ट भएको सामग्री सम्बन्धित इजाजदप्राप्त न...